Geschiedenis van Antwerpen Welkom op het forum van het FelixArchief

Rooseveltplaats

Al uw vragen over de namen van straten of pleinen, de geschiedenis van gebouwen,...

Rooseveltplaats

Berichtdoor Eli Verbraeken » 01 Dec 2005, 13:09

Oudere mensen noemen de Rooseveltplaats vaak de Victoriaplaats, de vroegere naam van de Rooseveltplaats. Wat is de reden dat de Rooseveltplmaats van naam is veranderd?

Eli Verbraeken
 
Berichten: 2
Geregistreerd: 01 Dec 2005, 13:05

Berichtdoor Gie Stappaerts » 01 Dec 2005, 17:03

Er worden minstens 4 namen gebruikt om deze plaats aan te duiden. Victorie- of Victoriaplaats, Geuzenhofkes en Franklin Rooseveltplaats.
Bij de aanleg van dit plein rond 1867, werd het Victorieplaats/ Place de la Victoire genoemd, ter herinnering aan de Antwerpenaars op het legen van de hertog van Alençon in 1583, de zogenaamde Franse Furie. Korte tijd daarna werd het Gemeenteplaats.
Na de overwinning van de geallieerden in WO I werd het in 1919 opnieuw Victorieplaats. Die naam moest na WO II wijken voor Franklin Roosevelt, de Amerikaanse president, als huldeblijk voor het Amerikaanse aandeel in de bevrijding.
De volkse benaming Geuzenhofkes verwijst naar de vroegere toestand van het plein, dat aanvankelijk bestond uit vier ‘hofkes’ met een standbeeld erin. Deze parkjes moesten rond 1950 wijken voor het toenemend openbaar vervoer.

Gie[/u]

Gie Stappaerts
 
Berichten: 21
Geregistreerd: 25 Nov 2005, 16:47
Woonplaats: Antwerpen

Berichtdoor liesbethtalboom » 14 Mrt 2006, 17:57

Deze vraag werd op dinsdag 14 maart 2006 beantwoord in Gazet Van Antwerpen. Voortaan wordt elke week een andere vraag van het Forum gekozen die toegelicht wordt in de nieuwe rubriek "Antwerps Archief". De volledige antwoorden zullen ook steeds op het Forum verschijnen.
Hieronder kan u het eerste antwoord lezen op de vraag wat de eerste naam was van de Franklin Rooseveltplaats. De tekst werd geschreven door Frans Lauwers.

Vriendelijke groet,

Liesbeth

Plein met vele namen

De huidige Franklin Rooseveltplaats heeft sinds haar ontstaan, na het dempen van de Spaanse Vesten omstreeks 1860, meerdere namen gehad. Bij iedere naamsverandering was er altijd wel een link naar de een of andere overwinning.

Zelfs de officieuze naam Geuzenhofkes komt van de overwinning van de Geuzen of Liberalen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 1872. Geuzenburgemeester Leopold De Wael liet in 1875 vier stadsplantsoenen met rustbanken aanleggen op de voormalige militaire gronden. Waar nu het atheneum staat, moest eigenlijk een station verrijzen.

Maar wat was dan de eerste officiële benaming van het nieuwe plein? Die naam verwijst naar 1583, toen de Antwerpse Gemeentenaren vlakbij, aan de Kipdorppoort, de troepen van hertog François d'Alençon in de pan hakten.

De gebeurtenis is tot op heden bekend als de Franse Furie, omdat d'Alençon Antwerpen wilde plunderen en verwoesten. Om deze bloederige gebeurtenis te herdenken, kreeg het plein in 1867 de naam Victorieplaats. Ook de Gemeentestraat heette in die periode Victoriestraat.

Toch werd er niet lang Victorie gekraaid. Want de afbraak van de Kipdorppoort in 1866 veroorzaakte heel wat protest bij de Antwerpenaren. Het verhaal wil dat de Gemeentenaren uit 1585 alsnog bedacht werden met een eigen benaming. Vanaf 1868 spreken we over de Gemeenteplaats en de Gemeentestraat.

De euforie na de Eerste Wereldoorlog inspireerde het Antwerpse stadsbestuur in 1919 om de stadsboulevards de namen van overwinnaars van de Grote Oorlog te geven. Zo werd de Kunstlei de Frankrijklei en de Handelslei de Italiëlei. En de Gemeenteplaats kreeg haar oude benaming terug. Namelijk de Victorieplaats.

In de loop der jaren werden er op het plein vier standbeelden neergezet. In 1897 kreeg burgemeester Leopold De Wael (1872-1892) een beeld voor zijn atheneum. Tegenover de burgemeester kwam in 1901 een beeld van de Franse Furie, dat in de volksmond door het leven ging als Koperen Lo.

In dezelfde periode verhuisde schilder Antoon Van Dyck van het atheneum naar het plein. De laatste van de vier was Jacob Jordaens. De vier beelden moesten in de jaren vijftig van de vorige eeuw plaatsruimen voor het toenemende verkeer.

Sinds 1934 kregen een aantal buurttrams hun terminus of eindhalte op het plein. Tijdens de Tweede Wereldoorlog moest op last van de bezetter op de koersborden van de trams de benaming 'Victorieplaats', overschilderd worden. Geen nood, de meeste Antwerpenaren wisten immers dat deze trams naar de Geuzenhofkes reden.

Franklin Roosevelt (1882-1945), de 32e Amerikaanse president en een van de bevrijders tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd hier kort na zijn overlijden met een straatnaam herdacht. Voor sommige bejaarde Antwerpenaren is het plein nog steeds: "De Victoriapleuts woar bekans alle bussen aankomen". De laatste overwinnaar is hier immers het openbaar vervoer.

Frans LAUWERS

liesbethtalboom
 

Berichtdoor fknm » 14 Mei 2006, 14:35

Onder busgebruikers, taxichauffeurs,... was ook nog bekend "Aan de Boerinnekes" - een verwijzing naar het gelijknamige café aan de kant Opera van het plein.

fknm
 
Berichten: 5
Geregistreerd: 15 Jan 2006, 14:34

Berichtdoor Geert B. » 17 Apr 2007, 13:33

Hoewel ik nog geen 40 en dus nog geen "oudere mens" ben, noem ik dat plein nog steeds "de geuzenhofkes".

Geert B.
 

» Terug naar Antwerpse architectuur, straten, gebouwen en pleinen


cron